વાર્ષિક હયાતીનું પ્રમાણપત્ર (Annual Life Certificate)
જો તમે માજી સૈનિક (Ex-Serviceman) કે ફેમિલી પેન્શનર છો, તો નવેમ્બર મહિનો તમારા માટે મહત્વનો છે. આ સમયે તમારે તમારું વાર્ષિક હયાતીનું પ્રમાણપત્ર (Annual Life Certificate) અથવા ‘જીવન પ્રમાણ’ જમા કરાવવું પડે છે.
પહેલાના સમયમાં આ માટે બેંકોમાં કે DPDO ઓફિસમાં લાંબી લાઈનોમાં ઉભા રહેવું પડતું હતું. પરંતુ હવે સમય બદલાયો છે! હવે તમે તમારા ઘરના ડ્રોઈંગ રૂમમાં બેસીને, ચા પીતા-પીતા તમારા મોબાઈલથી જ આ કામ કરી શકો છો.
તમે ટેકનોલોજીમાં એક્સપર્ટ હોવ કે ન હોવ, આ ગુજરાતી ગાઈડ તમને SPARSH પોર્ટલ અને Jeevan Pramaan App નો ઉપયોગ કરીને સરળતાથી સર્ટિફિકેટ જમા કરવામાં મદદ કરશે.
📋 Annual Life Certificate ની પ્રક્રિયા શરૂ આટલી પહેલા વસ્તુઓ તૈયાર રાખો
Annual Life Certificate ની પ્રક્રિયા શરૂ કરતા પહેલા નીચે મુજબના દસ્તાવેજો હાથવગા રાખો, જેથી વચ્ચે અટકવું ન પડે:
- આધાર કાર્ડ (તમારા મોબાઈલ નંબર સાથે લિંક હોવું જોઈએ).
- PPO નંબર (Pension Payment Order). ખાસ નોંધ: જો તમારું પેન્શન SPARSH માં ટ્રાન્સફર થઈ ગયું હોય, તો નવો 12-આંકડાનો SPARSH PPO નંબર વાપરવો.
- બેંક એકાઉન્ટ નંબર (જેમાં પેન્શન જમા થાય છે).
- સ્માર્ટફોન (સારી કેમેરા ક્વોલિટી વાળો Android ફોન).
રીત 1: સૌથી સરળ રીત (મોબાઈલ ફેસ ઓથેન્ટિકેશન દ્વારા)
આ સૌથી લોકપ્રિય પદ્ધતિ છે કારણ કે આમાં તમારે કોઈ બાયોમેટ્રિક મશીન (ફિંગરપ્રિન્ટ સ્કેનર) ની જરૂર નથી. તમારો ફોનનો કેમેરો જ સ્કેનરનું કામ કરશે!
સ્ટેપ 1: જરૂરી એપ્સ ડાઉનલોડ કરો
તમારા એન્ડ્રોઈડ ફોનમાં ‘Google Play Store’ માં જાઓ અને નીચેની બે એપ ડાઉનલોડ કરો:
- AadhaarFaceRd (UIDAI દ્વારા) – આ એપ બેકગ્રાઉન્ડમાં ચાલે છે અને ચહેરો સ્કેન કરે છે.
- Jeevan Pramaan (Gov of India) – આ મુખ્ય એપ છે.
સ્ટેપ 2: ઓપરેટર ઓથેન્ટિકેશન (Operator Authentication)
Jeevan Pramaan App ઓપન કરો.
- એપ પહેલા ‘ઓપરેટર’ વિશે પૂછશે. ઓપરેટર એટલે તમે પોતે (જે ફોન વાપરી રહ્યું છે).
- તમારો આધાર નંબર અને મોબાઈલ નંબર નાખો.
- મોબાઈલ પર આવેલો OTP નાખો.
- હવે તમારો ચહેરો સ્કેન કરો. એપ તમને ઓળખી લે એટલે આગળની પ્રોસેસ શરૂ થશે.
સ્ટેપ 3: પેન્શનરની માહિતી (મહત્વનું સ્ટેપ)
હવે તમારે પેન્શનર (તમારી પોતાની) વિગતો ભરવાની છે:
- Aadhaar Number: પેન્શનરનો આધાર નંબર.
- Mobile Number: OTP માટે મોબાઈલ નંબર.
- PPO Number: તમારો સાચો PPO નંબર નાખો.
- Sanctioning Authority: અહીં Defence – PCDA (P) Allahabad પસંદ કરો.
- Disbursing Agency: જો તમે SPARSH માં હોવ તો SPARSH – PCDA (Pensions) Allahabad પસંદ કરો. જો ન હોવ તો તમારી બેંક પસંદ કરો.
સ્ટેપ 4: સ્કેન અને સબમિટ
- એપ કેમેરા ચાલુ કરવાની પરમિશન માંગશે.
- ફોનને આંખની સામે રાખો અને કુદરતી રીતે આંખો પટપટાવો (Blink).
- ટીપ: તમારા ચહેરા પર પૂરતો પ્રકાશ હોવો જોઈએ. બારીની વિરુદ્ધ દિશામાં ઉભા ન રહો જેથી ચહેરો કાળો ન દેખાય.
જ્યારે પ્રક્રિયા સફળ થશે, ત્યારે તમને SMS દ્વારા Pramaan ID મળશે. તમારે આ આઈડી બેંકમાં આપવા જવાની જરૂર નથી, તે આપોઆપ અપડેટ થઈ જશે!
રીત 2: SPARSH પોર્ટલ દ્વારા (ડિફેન્સ પેન્શનરો માટે)
જો તમારું પેન્શન એકાઉન્ટ SPARSH માં માઈગ્રેટ થઈ ગયું છે, તો આ રીત સૌથી શ્રેષ્ઠ છે.
સ્ટેપ 1: SPARSH પર લોગ-ઈન કરો
વેબસાઈટ ખોલો: sparsh.defencepension.gov.in
- User Name: તમારો 12-આંકડાનો SPARSH PPO નંબર + પાછળ “01” લગાવો (તમારા માટે).
- Password: તમારો પાસવર્ડ નાખો.
સ્ટેપ 2: Identification (ઓળખ) વિકલ્પ શોધો
- ડેશબોર્ડ પર “Life Certificate / Identification” લખેલું હશે ત્યાં ક્લિક કરો.
- હવે “Perform Identification” બટન દબાવો.
સ્ટેપ 3: પદ્ધતિ પસંદ કરો
તમને બે વિકલ્પો મળશે:
- Manual Life Certificate (MLC): આમાં એક ફોર્મ ડાઉનલોડ થશે. તે ફોર્મમાં બેંક મેનેજર અથવા ગેઝેટેડ ઓફિસરની સહી કરાવીને ફરીથી પોર્ટલ પર અપલોડ કરી દો. (જો મોબાઈલથી ફાવતું ન હોય તો આ રીત બહુ સહેલી છે).
- Aadhaar (Digital): જો તમારી પાસે કમ્પ્યુટર સાથે ફિંગરપ્રિન્ટ મશીન હોય તો જ આ વિકલ્પ પસંદ કરવો.
💡 વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
- મારો ફેસ સ્કેન (Face Scan) વારંવાર ફેઈલ થાય છે, શું કરવું?
- લાઈટ: આ સૌથી મોટું કારણ છે. હંમેશા લાઈટ અથવા બારીની સામે ઉભા રહીને સ્કેન કરો.
- કેમેરો: તમારા ફોનનો કેમેરો સાફ કરો.
- હલનચલન: ફોન સ્થિર રાખો અને ચહેરા પર સામાન્ય ભાવ રાખો.
- “મારે કયો PPO નંબર વાપરવો જોઈએ?”
- જો તમને SPARSH તરફથી યુઝરનેમ/પાસવર્ડ મળ્યા હોય, તો ફરજિયાત SPARSH PPO નંબર જ વાપરવો. જૂનો બેંક PPO નંબર નાખવાથી રિજેક્ટ થઈ શકે છે.
- “ઓનલાઈન ભર્યા પછી બેંકમાં જવું પડે?”
- ના! જો તમને મોબાઈલ પર “Successful” મેસેજ અને Pramaan ID મળી ગયો હોય, તો તમારે ક્યાંય જવાની જરૂર નથી.
છેલ્લી વાત
ઓનલાઈન લાઈફ સર્ટિફિકેટ ભરવું શરૂઆતમાં થોડું અઘરું લાગી શકે, પણ આ તમારી સુવિધા અને સ્વાસ્થ્ય માટે છે. જો તમને મોબાઈલમાં તકલીફ પડે, તો ઘરના નાના સભ્યો કે પાડોશીની મદદ લેવામાં સંકોચ ન રાખો.
આ માહિતી તમને મદદરૂપ લાગી? જો તમને PPO નંબર કે SPARSH ને લગતા કોઈ પ્રશ્ન હોય તો કોમેન્ટમાં જરૂર જણાવજો!
