ગુજરાતમાં એક ક્રાંતિકારી પરિવર્તન ચાલી રહ્યું છે જેમાં પુરાણી કચરાની સમસ્યાને સમાપ્ત કરીને શહેરોને સુંદર અને સ્વચ્છ બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં ગુજરાત સરકાર માર્ચ 2026 સુધીમાં 100% લીગેસી વેસ્ટ (પુરાણી કચરો) નિસ્તારણનું લક્ષ્ય રાખી રહી છે. આ પ્રયાસ ભારતમાં શહેરી વિકાસ અને પર્યાવરણ સુરક્ષાની નવી કસોટી સ્થાપિત કર્યું છે.
ગુજરાતનો આશ્ચર્યજનક પ્રગતિ અને જમીન પુનરુદ્ધાર
ગુજરાત સરકારની આક્રમક લીગેસી વેસ્ટ ડિસપોઝલ પરિણામ અત્યંત પ્રેરક છે. રાજ્યે વિવિધ શહેરોમાં ડમ્પસાઈટ સાફ કરીને આશ્ચર્યજનક 902 એકર જમીન પુનરુદ્ધાર કરી છે. આ જમીન પણ અમૂલ્ય છે કારણ કે તેનો ઉપયોગ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ અને અન્ય ઉત્પાદક કાર્યક્રમોમાં થશે.
અહમદાબાદમાં બોપાલ-ઘુમા ડમ્પસાઈટ અને રાજકોટમાં નક્રવાડી ડમ્પસાઈટનું વૈજ્ઞાનિક રીતે નિસ્તારણ કરવામાં આવ્યું છે. આ સાઈટો પર મિયાવાકી જંગલ પણ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. આ વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી મીથેન ગેસના ઉત્સર્જમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો આવ્યો છે અને કચરાને બળતરુ કરવાથી થતી સમસ્યાઓ પણ નિયંત્રણમાં આવી છે.
નિર્મલ ગુજરાત 2.0 યોજના અને આર્થિક વિનિયોગ
ગુજરાત સરકાર આ લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે નિર્મલ ગુજરાત 2.0 યોજનામાં 75 કરોડ રૂપિયાનું ફંડ આવંટન કર્યું છે. આ ભંડોળ સીધો નગર સ્થાનિક સંસ્થાઓને આપવામાં આવ્યો છે તાકે લીગેસી વેસ્ટ મેનેજમેન્ટમાં તત્કાલ પગલાં લીધા જા સકે.
આ કાર્યક્રમ સ્વચ્છ ભારત મિશન અર્બન 2.0 સાથે સંરેખિત છે જેનું અંતિમ લક્ષ્ય “ગેર્બેજ ફ્રી સિટીજ” દેશમાં સ્થાપિત કરવું છે. ગુજરાતના ઉપક્રમે દેશના અન્ય મોટા રાજ્યોમાં બેન્ચમાર્ક સ્થાપિત કર્યું છે અને સ્વચ્છતાનું ઉદાહરણ પ્રસ્તુત કર્યું છે.
શ્રમિક કલ્યાણ અને સામાજિક સુરક્ષા ફ્રેમવર્ક
માત્ર પર્યાવરણ નહીં, પણ ગુજરાત સરકાર શ્રમિકોના કલ્યાણમાં પણ દ્રઢ પગલાં લીધા છે. કોડ ઓન સોશ્યલ સિક્યુરિટી (ગુજરાત) (સંશોધન) નિયમ 2025 અંતર્ગત આવતા નવા નિયમો પણ 2026માં લાગુ થ્યા છે.
નિયમોમાં નિર્ધારિત-મુદતી કર્મચારીઓ હવે એક વર્ષની સતત સેવા પછી પ્રો-રેટેડ ગ્રેટ્યુટી પાવા માટે પાત્ર થઈ ગયા છે. કર્મચારીના મૃત્યુ પછી, નોકરી આપતો 48 કલાકમાં અંતિમ સંસ્કાર અને પરિવહન ખર્ચ ભરવા માટેબંધ છે.
બાંધકામ અને અસંગઠિત ક્ષેત્રોના કર્મચારીઓ માટે સમર્થન બોર્ડોને વિસ્તૃત જવાબદારી આપવામાં આવી છે જેમાં વીમા પ્રિમીયમ, શિક્ષા યોજનાઓ અને તબીબી સહાય શામેલ છે.
ગુજરાતમાં સરકારી યોજનાઓની વિશાળ શ્રેણી
ગુજરાત સરકાર આજ કુલ 580+ સરકારી યોજનાઓ ચલાવી રહી છે જે કૃષક, શિક્ષાર્થી, મહિલા, શ્રમિક અને સામાજિક અસમર્થ વર્ગોને લાભ આપે છે. આ યોજનાઓ કૃષિ, શિક્ષા, આરોગ્ય, અને મહિલા સશક્તિકરણ જેવા વિવિધ ક્ષેત્રમાં ફેલાયેલી છે.
2025-2026 બજેટમાં શિક્ષા વિભાગને 59,999 કરોડ રૂપિયા અને કૃષિ, ખેડૂતો કલ્યાણ અને સહકારીતા વિભાગને 22,498 કરોડ રૂપિયાનું ફંડ આવંટિત કર્યું છે. આ રોકાણ ગુજરાતના શહેરી અને ગ્રામીણ વિકાસ માટે નિર્ણાયક છે.
ગુજરાતી નાગરિકો અને ઉદ્યોક્તાઓ માટે વ્યવહારિક સૂચનાઓ
- સરકારી યોજનાઓ વિશે જાણકારી મેળવો: myScheme પોર્ટલ અને gujaratindia.gov.in વેબસાઈટ પર જઈને તમે તમારા માટે યોગ્ય યોજનાઓ શોધી શકો છો. શિક્ષાર્થીઓ, ખેડૂતો અને મહિલાઓ માટે વિશેષ યોજનાઓ છે જે તમારો આર্થિક વિકાસ કરી શકે છે.
- લીગેસી વેસ્ટ નિસ્તારણ અભિયાનમાં સહભાગી બનો: તમારા શહર અથવા ગામમાં સ્વચ્છતા અભિયાનમાં ભાગ લો અને પર્યાવરણ સુરક્ષા અંગે સજાગતા ફેલાવો. નગર સ્થાનિક સંસ્થાઓ સાથે સંયોગે કામ કરીને તમે સમુદાય પ્રગતિમાં યોગદાન આપી શકો છો.
- શ્રમિક હક્કો અને સામાજિક સુરક્ષા વિશે જાણો: નવા સામાજિક સુરક્ષા નિયમો તમારા અધિકાર વધારી છે. આમ તો તમે અથવા તમારા પરિવારનો સભ્ય કોઈ પણ અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરતો હોય, તો નિયમોનો લાભ લેવા માટે સક્ષમ કર્યાણ બોર્ડને સંપર્ક કરો.
ગુજરાતનું ભવિષ્યનું દૃષ્ટિ અને વૈશ્વિક સ્તર
ગુજરાત આજ હજુમાં ભારતીય આર્થિક શક્તિનું કેન્દ્રબિંદુ છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના શહેરીકરણ દૃષ્ટિને અનુસરતા, ગુજરાત સરકાર આયોજિત શહેરી વિકાસ, મજબૂત નગર પાલિકા સિસ્ટમ અને આધુનિક ઈતિહાસ સ્થાપિત કરી રહી છે.
લીગેસી વેસ્ટ નિસ્તારણ, શ્રમિક કલ્યાણ અને વિશાળ સરકારી સહાય યોજનાઓ એ બધું ગુજરાતને આધુનિક, સુસ્થ અને સમૃદ્ધ રાજ્ય તરફ લઈ જાઈ રહ્યું છે.
તમારી ભાગીદારી જરૂરી છે
ગુજરાતનો વિકાસ માર્ગ ફક્ત સરકારી ઉપક્રમ નથી, બલ્કે સમગ્ર સમાજનો સંયુક્ત પ્રયાસ છે. તમે ચાહે ખેડૂત હો, છાત્ર હો, શ્રમિક હો અથવા ઉદ્યોક્તા, ગુજરાત સરકારનો દરેક યોજના તમારા વ્યક્તિગત અને સામાજિક વિકાસ માટે રચાયેલો છે. આ વર્ષ 2026માં ગુજરાતનો વિકાસ પથ વધુ સંરેખિત અને ફલપ્રદ બનશે, પણ તે માટે આપણે આપણા સમુદાય અને સમાજ સાથે જોડાયેલ રહેવું પડશે. ગુજરાતનું આ દીવાળીનું આવતું વર્ષ ક્લીન, ગ્રીન અને પ્રસ્પર્ધી રાજ્યના રૂપમાં આવશે—આપણા સમૂહ પ્રયાસ દ્વારા.
